Reklam
Reklam
Bedevi bir ruhun çağdaş nesilleri
Muhittin Beyaz

Muhittin Beyaz

Bedevi bir ruhun çağdaş nesilleri

09 Şubat 2021 - 09:33

Çok ilginç ve tarihi hatırı olacak dönemlere şahitlik ediyoruz. Yeni yüzyılın ilmik ilmik dokunan modern Kürtlüğü deyim yerindeyse tırtılın kelebeğe dönüşünü gerçekleştirmektedir. Dağ sosyolojisinden ayrı yeni bir sosyoloji ve bedevi bir gelenekten çağdaş ilkeleri kapsayan bir dönüşüm gerçekleştirilmektedir.

Yakın zaman önce kaybedilen tarihi bellek dengbej Seyidxan Kürtlüğün acı dolu hikâyelerini eski geleneklerle savunan son kişilerdendi. Yeni bir sosyolojiyi yaşayan jenerasyon Kürtlerin dengbejlik kültürünün tarihi hafızasını doğrudan yaşamadı. Degbejler  Kürt tarihini, acılarını ve destanlarını sözlü edebiyatla deyim yerindeyse Kürt havzasını koruyan çivilerdi. Bu anektotla Kürt tarihini, destanlarını, kültürünü tüm zamana meydan okuyarak modern çağa ulaştıra bildi. Seyidxan ‘’ben ölünce kimse mezarıma gelmesin’’ sözü Kürtlerin eskiyle bağlarını bitirdiğinin bir tespitiydi. Mücadelenin dengbej şövalyeleri hüsran dolu sonları oldukça trajik oldu.  Artık Kürtlerin çığlıklarını destanlarını gelenek mücadelede rastlanılmıyor.

Yeni Kürt jenerasyonun geçmişin var oluş mücadelesine  sırt cevirdiği savunalu bilir.  Ne varki modern Kürt sosyolojisi eski ile kıyasla artık farklı bir sosyolojiye sahip. Eski gelenek yeniye karşı aleyhte bir tavır içinde olsa da yenin mücadelesi eskinin bir ütopyasıydı. Neticede Kürt Jenerasyonun modern zamanda edebi, politik, sınıfsal mücadelesi ilginç ve şaşırılacak bir durumdadır. Yenin yarattığı bu şaşkınlık eskinin mikro alanlarda yaşattığı sanat ve edebiyatı yenijenerasyon uluslararası  bir alana taşıdı.

Yeninin Kürt restorasyonu günümüzde oldukça hakimiyeti muktedir bir durumdadır. Bu jenerasyon Kürtler içinde bir Rönesans başlattığı söylense de Rutger Bregman ‘bu günün gençlerini dünyanın bugüne kadar gördüğü en ilerici kuşak olarak atfetmektedir’. Kürtlerin bu jenerasyonu eskiye göre daha hırslı, donanımlı ve uzun bir süreden sonra ilk defa sınıfsal mücadelenin fitilini ateşlemiştir. Yakın bir zaman önce bedevi geleneklerine sıkı bir şekilde bağlı olan Kürtler yeni kuşağa yenilerek çok yakın bir zaman içerisinde Ortadoğu’nun tartışmalı bir toplumuna dönüştü. Eskinin Sözlü tarihi, edebiyatı gelenekleri yeni kuşak tarafından raflara kaldırıldığı apacıktır.

Dijital dünya ve çağdaş ilkelerle sıkı bir ilişki içerisine girmeleri onların eskiyi ne ölçüde terk ettiklerini de çözümlene bilir. Yakın bir zaman önce tarikatçı, mezhelsel, feodal politik alışkanlıklarına göre şimdilerde müthiş bir değişime tabi oldukları görülmektedir.  Kürtler Medlerden bu yana siyasi, edebi ve sanatsal olarak ikinci bir tarih sahnesine iniş olarak değerlendirilsede, gelişmeler evrensel dinamiklerle doğrudan ilişkilidir.

Tamamen zamanın ruhuna uygun yaşamanın bir kazanımıdır bunlar. Bu değişimleri küresel konsepte ilerlettikleri açıktır. Buna nazaran dünyanın her yerinde kitlesel hareketlerin mevcut düzen istikrarı kıyıslanarakta ilişkilendirile bilir.

Tüm baskılar ve kıt inkârlarla bedevi geleneklerden yenidünya düzenine uyumlu gelişmeleri sosyolojik tetiklemeler dışında küresel düzenin Orta doğuya yeni bir düzeni dayattığını kabul ederek sınıfsal mücadeleye küresel değerlerle katılmaları Kürtleri çağdaş ilkelerle aynı masada buluşturdu. 

YORUMLAR

  • 0 Yorum