Reklam
Reklam
Bayram Sohbeti-3
Sadık Kurt

Sadık Kurt

Bayram Sohbeti-3

04 Haziran 2020 - 20:13

Seyda kardeş;
Bayram geçeli yaklaşık on gün oldu. Ancak bayram sohbetlerimiz hala devam ediyor. Sıkıntı olur mu??

Seyda;
Sadık kardeş, hiç sıkıntı olmaz. Önemli olan sohbet etmek ve bilgi sahibi olmaktır. Tabi sözün ve sohbetin; daha anlamlı, daha tesirli olması için; söz ve sohbetin, zaman ve mekanla örtüşmesi çok önemlidir. Yalnız bayramın tesiri de, tam anlamıyla geçtiğini henüz söyleyemeyiz. Bu vesile ile sohbetimize devam edebiyiz. Problem yok.

Dedim;
Eyvallah kekımın. O zaman sohbetimize kaldığımız yerden devam ediyoruz.

çocukuk yıllarımda köyde yaşarken, bayram yaklaştığında hummalı bir çalışma ve heyecan tüm köyümüzü ve çevre köyleri sarardı. 

Önce, evler güzel bir onarım ve tamirattan geçirilirdi. Yıkılan duvarlar yeniden onarılırdı. Dökülen duvar sıvaları yeniden yapılırdı. Öyle gelişigüzel önünüze çıkan her toprak inşaat malzemesi olarak kullanılmazdı. Tecrübe sonucu iyi olduğuna inanılan toprak getirilirdi. Toprak; eşşekle, atla veya at arabasıyla, imkanı olanlar traktörle toprağı evin önüne taşırdı. Sonra bu toprak; fırattan, köy çeşmesinden veya kuyudan çekilen su ile çamur ve harç haline getirilirdi. 

Tüm bu işlerin yapılmasında birinci amil annelerimiz, yanı kadınlar oluyordu. Toprağın kazma ile kürek ile eşilmesi, evin önüne taşınması, suyun getirilmesi, toprağın su ile karıştırılıp çamur ve sıva harcı kıvamına getirilmesi gibi işlerin tamamında; kadınlar, annelerimiz birinci amele işçilerdi.

Çamur haline getirilen toprak harç, maharetli ellerle, sıvası dökülen duvarlara sürülüp sıva yapılırdı. Duvarlar yepyeni hale getirilirdi. 

Sıvanan duvarlar beyaz toprakla kireçlenirdi. Bu kireçlemeye “çerpek” deniliyordu. Evlerin içi ve dışı özenle, adeta ibadet heyecanıyla çerpeklenirdi (kireçlenirdi). Böylece evler bembeyaz olup, parıl parıl parlardı.

Çerpek faaliyetinde kullanılan beyaz toprak, belli ve özel toprak ocaklarından eşilip getirilirdi. Siyah toprakta olduğu gibi, beyaz toprak da özel olarak tercih edilirdi. Kireçleme, Çerpek için kullanılan beyaz toprak da binbir zahmetle köye, eve getirilirdi. 

Tüm işlerde olduğu gibi, beyaz toprağın taşınmasında ve kullanılmasında yine kadınlar birinci sırada yer alırdı. Beyaz toprak ocaklarının çoğunda tüneller oluşturulmuştu. Bayanlar bu tünellere girip, büyük risklerle daha kaliteli toprak çıkarmaya çalışırlardı. Bir ara beyaz  toprak çıkarma çalışmasında, yaşanan göçük sonucu komşu köyde bir kadın vefat etmişti.

Sıva ve kreç(çerpek) çalışmasından sonra bayram külünçeleri (kullurı eydı) hazırlıkları başlardı. Özellikle külünçe hazırlıkları çok hoşuma giderdi. Bayram külünçeleri Ramazan bayramında yapılırdı.

Seyda;
Sadık kardeşim. Bu külünçe işi hikayesi uzun süreceğe benziyor. Burada bir çay molası verelim, sonra devam ederiz inşaAllah.

Dedim;
Tamam Seydayımın. Çaylarımızı içelim.

YORUMLAR

  • 0 Yorum