Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, bazı ceza infaz kurumlarında yaşandığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne araştırma önergesi sundu.

Ayan, Osmaniye, Tokat, Urfa ve Siverek’te bulunan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında mahpusların sağlık hakkı başta olmak üzere birçok temel hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiaların incelenmesini istedi.

Önerge, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulurken, cezaevlerinde sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar, infaz uzatmaları, tecrit uygulamaları ve sosyal faaliyetlerin engellenmesi gibi konuların araştırılması talep edildi. Ayan, söz konusu iddiaların aydınlatılması ve cezaevlerinde insan onuruna uygun yaşam koşullarının sağlanması için Meclis araştırması açılmasının gerekli olduğunu belirtti.

Önergenin gerekçesinde, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Urfa Şubesi ile Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Dayanışma Derneği (TUHAY-DER) tarafından hazırlanan ve kamuoyuyla paylaşılan rapora dikkat çekildi.

Raporda, özellikle sağlık hakkı bakımından ciddi ihlaller yaşandığı, kronik ve ağır hasta mahpusların tedaviye erişimde büyük sorunlarla karşılaştığı ifade edildi.

Raporda yer alan bilgilere göre, Urfa 2 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulan Abdulkadir Kaya’nın aort damarında genişleme bulunduğu, daha önce kalp kapakçığı ameliyatı geçirdiği ve yüksek tansiyon hastası olduğu belirtildi. Yeniden ameliyat olması gerektiği ifade edilmesine rağmen cezaevi koşullarında tutulmaya devam ettiği ve sağlık durumunun hayati risk taşıdığı aktarıldı.

Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunan Hasan Demirtaş’ın Behçet hastası olduğu ve yaklaşık 15 günde bir bayılma atakları geçirdiği, buna rağmen düzenli bir tedavi sürecinin yürütülmediği ifade edildi. Aynı cezaevinde tutulan Ömer Yaman’ın ise hipertansiyon hastası olduğu ve ciddi göz rahatsızlığı nedeniyle ameliyat olması gerektiği belirtilmesine rağmen ameliyat sürecinin gerçekleşmediği aktarıldı.

Raporda ayrıca infaz süreçleri ve idari gözlem kurullarının kararlarına ilişkin çeşitli ihlaller de yer aldı. Buna göre Urfa 2 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda Hakkı Polat’ın infazının iki kez altı ay olmak üzere toplam bir yıl uzatıldığı, Mehmet Yazar’ın infazının ise iki kez üç ay olmak üzere toplam altı ay uzatıldığı belirtildi. Siverek 2 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda Ahmet Tünel’in infazının üç kez uzatıldığı, Osmaniye 2 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda ise Mehmet Kazıcı’nın infazının disiplin cezaları gerekçe gösterilerek yakıldığı ifade edildi. Ayrıca Mehmet İsa Aydoğan ve Veysi Baltaş’ın infazlarının da benzer gerekçelerle yakıldığı iddia edildi.

Raporda, bazı mahpusların uzun süre tek kişilik hücrelerde tutulduğu ve sosyal faaliyetlerden yararlandırılmadığı da belirtildi. Siverek 2 No’lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda Ahmet Öztürk ile Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda Hamit Acu’nun uzun süredir tek kişilik hücrelerde kaldığı ifade edilirken, sosyal ve kültürel etkinliklerin de kısıtlandığı kaydedildi.

Tokat Cezaevi’nde haftada yalnızca 45 dakika spor hakkı tanındığı, Osmaniye Cezaevi’nde ise spor faaliyetlerinin ayda iki kez ile sınırlandırıldığı ileri sürüldü.

Raporda ayrıca koğuş aramalarının sık ve keyfi şekilde yapıldığı, aramalar sırasında mahpusların kişisel eşyalarına zarar verildiği yönünde iddiaların bulunduğu da belirtildi.

Milletvekili Dilan Kunt Ayan, farklı cezaevlerinde benzer uygulamaların görülmesinin ceza infaz sisteminde yapısal sorunlara işaret ettiğini belirterek, özellikle siyasi mahpuslara yönelik ayrımcı uygulamalar olduğu yönündeki iddiaların hukuk devleti açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu vurguladı.

Ayan, hapishanelerin bir hukuk devletinin insan haklarına bağlılığının en açık şekilde test edildiği kurumlar olduğunu belirterek, mahpusların sağlık hakkı başta olmak üzere temel haklarının korunması ve insan onuruna uygun yaşam koşullarının sağlanmasının devletin temel sorumlulukları arasında bulunduğunu ifade etti. Bu nedenle söz konusu cezaevlerinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerinin tüm yönleriyle araştırılması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi için Meclis araştırması açılması çağrısında bulundu.