Coğrafya Başlangıçtır, Sonuç Değil

Dönüşmeyen coğrafya değil, iradedir...
    
Coğrafya insanın hayatına etki eden önemli bir unsurdur; doğulan yer, yaşanılan çevre, sahip olunan imkânlar ve karşılaşılan zorluklar insanın yolculuğunda belirleyici olabilir. Ancak coğrafyanın kader olduğunu söylemek, insanın ve toplumun sahip olduğu iradeyi, sorumluluğu ve değiştirme gücünü görmezden gelmek olur. Çünkü insanın ve toplumun kaderi değişime açık, gayri mutlak bir yapıya sahiptir. İnsan bulunduğu şartların sadece sonucu değil, aynı zamanda o şartları dönüştürebilecek bir etkendir. Asıl soru şudur: Eğer coğrafya kaderse, o coğrafyanın kaderini değiştirmek için insan ve toplum olarak ne yaptık? Bir yerin gelişmişliği yalnızca sahip olduğu kaynaklarla, konumuyla veya doğal şartlarıyla açıklanamaz. Aynı imkânlara sahip farklı toplumların farklı sonuçlara ulaşmasının sebebi, insanların düşünce yapısı, çalışkanlığı, bilinci ve geleceğe bakışıdır. Kimi toplumlar karşılaştıkları zorlukları bir engel olarak görüp yerinde sayarken, kimi toplumlar aynı zorlukları aşılması gereken bir fırsata dönüştürerek ilerlemeyi başarır. Çünkü toprağın değerini belirleyen sadece üzerinde durduğu yer değil, üzerinde yaşayan insanların gayreti ve ortaya koyduğu değerdir. Bir toplum kendi eksiklerini görüp düzeltmeye, eğitimine, üretimine, ahlakına ve ortak bilincine önem verdiğinde yaşadığı coğrafyanın kaderini de değiştirmeye başlar. Sadece şartlardan şikâyet etmek, geçmişi suçlamak veya imkânsızlıkları bahane etmek bir dönüşüm meydana getirmez. Gerçek değişim, insanın önce kendisinde başlayan bir irade ve sorumlulukla ortaya çıkar. İnsan kendi hayatında nasıl daha iyi bir gelecek için çaba gösteriyorsa, toplum da bulunduğu coğrafyanın geleceği için aynı mücadeleyi vermelidir. Çünkü coğrafya başlangıç şartlarını belirleyebilir; fakat o şartların nasıl bir sonuca dönüşeceğini insanın aklı, emeği ve tercihi belirler. Bu yüzden mesele sadece “coğrafya kaderdir” demek değil, “bu kaderin değişmesi için ne yaptık?” sorusuna cevap verebilmektir. Çünkü insan değişirse toplum değişir, toplum değişirse coğrafyanın anlamı değişir; geleceği şekillendiren ise yalnızca yaşanılan yer değil, o yere değer katmak için gösterilen çabadır.    
    
Coğrafya kader deyip geçme,    
Kendini görmeden ah etme,    
Her derdini haklı zannetme,    
Toprağı boş yere incitme.    
    
 Yazan :    
Muhammed Emin YANMAZ